Gotycki kościół drewniany o charakterze obronnym

Kościół Wszystkich Świętych w Bliznem, jeden z kościołów UNESCO na Podkarpaciu, pochodzi najprawdopodobniej z trzeciej ćwierci XV w. Podobnie jak inna świątynia z listy UNESCO w Haczowie, jest równie cenny i tak samo wprawia w zachwyt. Patrząc na szlachetną, dostojną bryłę drewnianej świątyni, trudno się spodziewać strojnego, barwnego wnętrza. Tymczasem największym wyróżnikiem kościoła w Bliznem jest właśnie malarstwo ścienne pochodzące z różnych okresów – z XVI, XVII i początku XVIII wieku. Te polichromie to Biblia Ubogich w niesamowicie bogatej odsłonie. Szczególnie ciekawy detal można dostrzec na malowidle przedstawiającym męczeństwo świętych. Oprawcy w tym przedstawieniu mają egzotyczne rysy twarzy. To ewidentne nawiązanie do najazdów tatarskich, które nękały okolice Bliznego.

Z jednym z takich najazdów wiąże się niezwykła legenda. W 1624 r., kiedy wojska tatarskie pojawiły się w Bliznem, mieszkańcy schronili się w kościele. Tatarzy ponieśli klęskę, ale udało im się uprowadzić w jasyr 60 osób. Jak się jednak okazało, mieszkańcy wsi mieli szczególnego opiekuna w osobie Michała Archanioła, który uwolnił więźniów, a najeźdźców przepędził. Miało to mieć miejsce na wzgórzu doskonale widocznym spod bliźnieńskiego kościoła, po drugiej stronie drogi, tam gdzie teraz stoi kaplica św. Michała.

Ciekawostką kościoła w Bliznem jest figura Matki Bożej Królowej Pełnej Łaski znajdująca się w ołtarzu bocznym. Ocalała cudem Madonna jest niezwykle cenna – wyrzeźbiona została ok. 1515 - 1520 r. na podstawie ryciny Albrechta Dűrera.

Jak każda legenda, i ta jest mieszaniną zdarzeń historycznych, bajek i ludowych przekazów. Prawdą jednak jest, że kościół w Bliznem oprócz funkcji religijnych miał znaczenie obronne. Świadczy o tym jego nieprzypadkowe usytuowanie – na wzniesieniu, w miejscu, które niegdyś oblewało rozlewisko rzeki Stobnicy. Obiekt był otoczony wałem, a mieszkańcy Bliznego faktycznie szukali w nim schronienia w razie niebezpieczeństw.

Dzisiaj to szczególne usytuowanie kościoła, o którym pięćset lat temu zadecydowały względy praktyczne, jest szczególnie atrakcyjne ze względów estetycznych. Kościół położony na wzgórzu otoczony jedynie kilkoma zabytkowymi budynkami to wdzięczny temat fotograficzny. Natomiast wspomniane zabudowania to dodatkowy walor tego miejsca. – Czymś obecnie niemal niespotykanym, stawiającym kościół w Bliznem w czołówce zabytków architektury drewnianej, jest zespół zabytkowych drewnianych zabudowań plebańskich, usytuowanych w jego bezpośrednim otoczeniu – przekonuje Anna Fortuna-Marek.

Przeczytaj więcej o atrakcji na stronie Szlaku Architektury Drewnianej

 

 

Warto zobaczyć w okolicy:

  • Zalew w Bliznem
  • Park Podworski w Jasienicy Rosielnej
  • Góra św. Michała z XIX-wieczną kaplicą
  • Wzgórze Połom z zabytkową kapliczką św. Piotra i Pawła z 1819 r.